Mózg w galerii sztuki

Co się dzieje z mózgiem pod wpływem sztuki mogła dowiedzieć się młodzież szkolna na spotkaniu z trzema wyjątkowymi paniami. W CKU w Działdowie odbyło się forum, podczas którego wystąpiły artystka fotograf Maria Wilkowska, lekarz psychiatra Iwona Kaszuba oraz artystka malarka Malina Wieczorek. Spotkanie poprowadził i przedstawił panie artysta fotograf Bogdan Sarwiński.

Tematem spotkania było „Jak sztuka budzi mózg” – sztuka, która porusza, wiedza, która wspiera i człowiek, który nie jest sam.

— Sztuka stymuluje mózg, aktywując układ nagrody, wyzwalając wyrzut dopaminy i endorfin oraz łącząc odległe obszary kory mózgowej. Obrazy, melodie i zapachy trafiają bezpośrednio do centrów emocjonalnych i pamięci — powiedziała doktor Iwona Kaszuba. — To ogromna siła transformacji, zatracić się w muzyce, obrazie, filmie czy spektaklu i poczuć realną zmianę w swoim wnętrzu. Proste szybkie i dostępne „akty sztuki” wywołują konkretne reakcje fizjologiczne, które mogą radykalnie zmienić samopoczucie, wesprzeć powrót do zdrowia i obniżyć niepokój. Odpowiednie fale dźwiękowe skutecznie łagodzą napięcie, dobre efekty przynosi też aromatoterapia, natomiast aktywność fizyczna obniża poziom cholesterolu i gwałtownie podnosi poziom serotoniny w mózgu. Ludzki mózg posiada 100 miliardów połączeń. Przypomina nocną kulę ziemską pokryta milionami dróg, mostów i bilionami latarni ulicznych. Niektóre obszary naszej mentalnej mapy są doskonale oświetlone, podczas gdy inne pozostają w półmroku. Ścieżki synaptyczne z których korzystamy najczęściej stają się wielkimi, intensywnie uczęszczanymi autostradami informacji. Sztuka w niezaprzeczalny sposób zmienia naszą biologię, psychologię i codzienne zachowania. Modeluje mechanizmy błyskawicznie poprawiając zdrowie i samopoczucie, zwiększa fizyczną i mentalną zdolność do nauki oraz samorozwoju, stanowi potężny katalizator głębokich zmian indywidualnych i społecznych. A tysiące badań przeprowadzonych w ciągu ostatnich 20 lat jednoznacznie potwierdzają, że techniki artystyczne i kontakt ze sztuką realnie i trwale poprawiają stan psychiczny pacjentów. Niestety liczba osób chorych psychicznie rośnie w zastraszającym tempie, mamy coraz więcej przypadków depresji, uzależnień i psychoz, wzrasta poziom lęku, pojawia się toksyczny stres. Stres aktywuje w ośrodku autonomicznym potężną, archaiczną reakcję „ucieczki lub walki”. Następuje gwałtowna produkcja kortyzolu i adrenaliny, skokowy wzrost ciśnienia krwi i tętna, szybki wzrost poziomu cukru we krwi. Biologiczne koszty stresu są ogromne: przewlekła senność i bezsenność, bóle mięśniowe, alergie, skrajne przemęczenie, zaburzenia koncentracji, niecierpliwość i rozdrażnienie. Ale do równowagi psychofizycznej można powrócić nie tylko przez farmakologię, ale również i poprzez sztukę. Sztuka stymuluje neuroplastyczność, tworząc nowe, zdrowe połączenia (autostrady) w mózgu, skutecznie obniża poziom kortyzolu, zastępując go oksytocyną i serotoniną, aktywuje układ nagrody i wyostrza zmysły, pozwalając na nowo odzyskać biologiczny i psychiczny dobrostan.

Artystka malarka, założycielka fundacji SM „Walcz o siebie”, Malina Wieczorek również opowiadała o pozytywnym wpływie sztuki na mózg, poprzez swoją działalność aktywnie promuje koncepcję neurokreatywności, czyli wykorzystania sztuki jako narzędzia do ochrony, stymulacji i regeneracji naszego mózgu. Świadomy kontakt ze sztuką oraz proces tworzenia, zmuszają mózg do ciągłej pracy, co stymuluje powstawanie nowych połączeń neuronalnych. I choć sztuka nie leczy w sposób dosłowny, to tworzy unikalną przestrzeń, w której ludzki umysł może się bezpiecznie chronić i rozwijać. Sztuka działa jak tarcza dla umysłu, pomagając przeciwdziałać negatywnym skutkom chorób neurodegeneracyjnych. Współcześnie demencja nie jest już kojarzona jedynie ze starszymi osobami, może dotykać ona także coraz młodszych pacjentów. Dlatego, aby się przed nią chronić należy dużo rozmawiać, czytać, chodzić do galerii sztuki, oglądać ale i samemu malować obrazy. Natomiast Maria Wilkowska znana artysta fotograf dzikiej przyrody, głównie ptaków, znana ze swoich wypraw ornitologicznych zachęcała właśnie do obserwacji ptaków w ich naturalnym środowisku. Obserwacja ptaków to wspaniały sposób na relaks i redukcję codziennego stresu. To wyciszające hobby bez wątpienia może poprawić nastrój. Ale najważniejsze jest to, co podkreśliła szczególnie pani Maria, żeby mieć w życiu jakąś pasję, zajęcie, które rozwija i daje satysfakcję, pozwala odetchnąć i daje poczucie sprawczości. I tego życzyły młodzieży panie prelegentki, radości z obcowania ze sztuką, przyrodą, drugim człowiekiem, inspiracji i wielu kreatywnych pomysłów. 

Wydarzenie odbyło się w czwartek 28 maja, a wzięli w nim udział uczniowie ZS nr 1, II LO i ZSZ w Działdowie.  

(Na zdjęciu głównym widać trzy kobiety i jednego mężczyznę w auli Centrum Kształcenia Ustawicznego w Działdowie)

(Galeria zawiera 19 zdjęć, na których widzimy osoby przemawiające, prezentację multimedialną, młodzież i osoby dorosłe siedzące na widowni)