Śladami Mazurów. W Działdowie uczczono jubileusz 130. lecia „Gazety Ludowej” i Mazurskiej Partii Ludowej.

W Działdowie uczczono 130. lecie „Gazety Ludowej” i Mazurskiej Partii Ludowej. W Muzeum Pogranicza odbyła się jubileuszowa konferencja naukowa, podczas której zaprezentowano cztery referaty przybliżające bogatą działalność społeczno-kulturalną Mazurów na terenach dzisiejszego województwa warmińsko-mazurskiego.

Przedsięwzięcie realizowane jest w szerokiej współpracy partnerskiej. Głównymi współorganizatorami tego wydarzenia byli Wojewoda Warmińsko-Mazurski Radosław Król, który również uczestniczył w konferencji, Towarzystwo Naukowe im. Wojciecha Kętrzyńskiego w Olsztynie, Instytut Północny z Olsztyna oraz Muzeum Pogranicza w Działdowie. Na spotkaniu obecny był burmistrz miasta Grzegorz Mrowiński

— Drodze mieszkańcy, szanowni goście, a przede wszystkim droga młodzieży. Niezmiernie się cieszę, że Działdowo znalazło się na mapie miast, w których obchodzimy jubileusz 130. lecia „Gazety Ludowej” oraz Mazurskiej Partii Ludowej — powiedział burmistrz Działowa Grzegorz Mrowiński. — Aby to właśnie dzisiejsza młodzież, kultywowała pamięć o Mazurach. Wracam też myślami do lat własnej młodości. To wtedy w moje ręce wpadły wspomnienia Emilii Sukertowej-Biedrawiny, które zaszczepiły we mnie historyczną pasję oraz głębokie, osobistym przywiązanie do Działdowa.

Wydarzenie prowadził prof. dr hab. Stanisław Achremczyk, który nie tylko zapowiadał prelegentów, ale również przybliżył zebranym fascynującą historię i tożsamość Mazurów.

Zgodnie z tematem, wystąpienie kustosza Krzysztofa Siemianowskiego „Związek Mazurów – ludzie, program, działalność”, było poświęcone historii, strukturze personalnej oraz celom statutowym przedwojennego Związku Mazurów. Pan Krzysztof omówił postulaty Związku, do których należała obrona interesów gospodarczych, kulturalnych i społecznych ludności mazurskiej, kultywowanie lokalnych tradycji, walka o sprawiedliwy podział kredytów, politykę podatkową oraz uwzględnianie Mazurów przy obsadzaniu stanowisk urzędowych. Wykład Konrada Bączka z Instytutu Północnego im. Wojciecha Kętrzyńskiego w Olsztynie nosił tytuł „Działdowski okres życia Emilii Sukertowej-Biedrawiny” i skupiał się na biografii oraz działalności kulturalno-oświatowej Emilii Sukertowej-Biedrawiny w Działdowie w okresie międzywojennym. Prelegent omówił rolę Emilii Sukertowej-Biedrawiny” jako organizatorki Muzeum Mazurskiego oraz inicjatyw edukacyjnych i publicystycznych na rzecz dziedzictwa Mazur. Następnie Wiktor Marek Leyk wystąpił z prelekcją pt. „Ewald Lodwich-Ledwa działacz społeczno-narodowy, pedagog, poeta, ksiądz ewangelicki”. Przybliżył on zaangażowanie ks. Lodwicha-Ledwy w ruch plebiscytowy na Mazurach w 1920 roku oraz jego misję tworzenia polskiego zboru ewangelicko-augsburskiego w Działdowie, który stał w opozycji do struktur niemieckich. Omówił także jego niezwykle trudną powojenną służbę duszpasterską w latach 1945-1946 w Nidzicy i okolicach, gdzie brał w obronę prześladowaną i traktowaną jako „niemiecka” ludność mazurską. Wykład podkreślił kluczową rolę Ewalda Lodwicha-Ledwy jako organizatora i pierwszego dyrektora Państwowego Seminarium Nauczycielskiego w Działdowie na początku lat 20. XX wieku, a także jego powojenną pracę nauczycielską. Wiktor Marek Leyk zwrócił też uwagę na artystyczne i naukowe oblicze duchownego, jego pasję poetycką, publikowanie wierszy, redagowanie śpiewników kościelnych oraz przekłady z literatury obcej. Prelekcja stanowiła próbę pełnej rekonstrukcji biografii tego zapomnianego intelektualisty, który całe swoje życie związał z pracą u podstaw dla polskości i kultury regionu pogranicza. Wykład dr hab. Ryszarda Tomkiewicza z Instytutu Północnego „Mazurzy działdowscy we władzach Okręgu Mazurskiego” dotyczył powojennych losów i politycznej roli Mazurów w nowo tworzącej się administracji regionalnej. Tematyka wystąpienia skupiała się na okresie tuż po zakończeniu II wojny światowej, kiedy obszar dawnych Prus Wschodnich przechodził pod polską administrację jako tzw. Okręg Mazurski. Głównymi wątkami prelekcji były udział Mazurów z Działdowszczyzny we władzach i strukturach urzędowych Okręgu Mazurskiego. Działdowo, jako jedyny powiązany z Mazurami powiat należący do Polski już w okresie międzywojennym, posiadało wyrobione kadry urzędnicze i społeczno-polityczne o jasnej polskiej deklaracji narodowościowej A także sposób, w jaki działdowscy działacze starali się pośredniczyć między napływającą polską władzą ludową, a resztą ludności mazurskiej, która często była poddawana niesprawiedliwym represjom. Konferencja odbyła się w środę 21 października w Muzeum Pogranicza w Działdowie i towarzyszyła jej wystawa planszowa poświęcona zagadnieniom mazurskim w XIX i XX wieku. W konferencji uczestniczyli przedstawiciele władz wojewódzkich, samorządowych, księża ewangeliccy, historycy, regionaliści oraz młodzież szkolna.

(Na zdjęciu głównym kustosz Muzeum Pogranicza podczas wygłaszanej prelekcji)

(Galeria zawiera 27 zdjęć, na których widać osoby przemawiające przez mikrofon, osoby siedzące na krzesłach, rozmawiające, pamiątkowe fotografie z wydarzenia)