Śladami historii i prawdy. Badania archeologiczne w Lesie Białuckim

W Lesie Białuckim, miejscu kaźni tysięcy więźniów niemieckiego obozu KL Soldau, od okresie 14 do 19 września 2026 roku trwały prace archeologiczne i badawcze, mające na celu upamiętnienie ofiar hitlerowskich zbrodni.

Zespół Katedry Medycyny Sądowej Pomorskiego Uniwersytetu Medycznego w Szczecinie wznowił działania w tym rejonie, gdzie Niemcy ukryli szczątki ofiar obozu. Badania prowadzone były we współpracy z pionem śledczym IPN w Gdańsku. — Kontynuujemy poszukiwania w miejscach wskazanych przez wcześniejsze badania. Każde odnalezione szczątki to dowód i szansa na przywrócenie ofiarom imienia. Nasze ustalenia posłużą także powstającemu właśnie cmentarzowi wojennemu w Lesie Białuckim — mówi prof. Andrzej Ossowski z Pomorskiego Uniwersytetu Medycznego.

Przypomnijmy, że prace trwają od 2019 roku. Wówczas, podczas pierwszych ekshumacji, ujawniono szczątki kilkudziesięciu osób, w tym dzieci. W 2022 roku odkryto dwa masowe groby, w których znajdowało się blisko 17 ton ludzkich prochów, szczątków co najmniej 8 tysięcy ofiar, które sprawcy spalili i zmielili, aby zatrzeć ślady zbrodni. W 2024 roku odnaleziono kolejny grób oraz ślady egzekucji, takie jak łuski, krzyżyki i polskie guziki mundurowe. Przedmioty te, osobiste i pozbawione wartości materialnej, stanowią istotne źródło informacji o pochodzeniu, przynależności narodowej i wyznaniowej ofiar, a także potwierdzają wcześniejsze ustalenia dotyczące ograbiania zwłok przed ich spaleniem.

— Wszystkie artefakty są inwentaryzowane, dokumentowane i zabezpieczane jako materiał dowodowy w śledztwie IPN. Ujawniony materiał kostny zostanie poddany analizom antropologicznym i genetycznym w laboratoriach PUM w celu ustalenia mechanizmu śmierci ofiar, metod zacierania śladów zbrodni oraz podjęcia próby identyfikacji — mówi profesor Ossowski.

Zadanie realizowane jest w ramach rządowego programu „Groby i cmentarze wojenne w kraju” i zostało dofinansowane ze środków Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego, pochodzących z Funduszu Promocji Kultury – państwowego funduszu celowego, a logistycznie wspiera je Urząd Gminy Iłowo-Osada i Nadleśnictwo Dwukoły.

Źródło: Stowarzyszenie „Pamięć i Tożsamość”

(Na zdjęciu głównym stanowisko archeologiczne w Lesie Białuckim)