Prawdziwy skarb – srebrne monety z XVII wieku w Muzeum Pogranicza w Działdowie 

Zabytkowe monety z drugiej połowy XVII wieku będzie można oglądać już niebawem, podczas Nocy Muzeów (16 maja) w naszym Muzeum Pogranicza. Na skarby te natrafił pan Romuald Jóźwiak, na polu w Bukowcu Wielkim, gmina Janowiec Kościelny. Finalnie po starannej konserwacji monety trafiły do działdowskiego muzeum.

Żona pan Romualda, odkrywcy skarbu, Beata Jóźwiak jest dyrektorem Szkoły Podstawowej w Waśniewie-Grabowie, w której znajduje się małe muzeum i dawna izba lekcyjna.

— Skarby znalezione podczas prac rolniczych nie trafiły do nas, ale do Działdowa ze względu na ich rangę, wartość i szerszą dostępność — mówi Beata Jóźwiak. — Pod koniec czerwca 2025 roku mąż pokazał mi jedną znalezioną monetę, z pytaniem czy chcę ją do naszego, szkolnego muzeum. Oczywiście byłam zachwycona. Gdy jednak okazało się, że tych monet jest znacznie więcej, postąpiliśmy zgodnie z procedurami, zawiadamiając wójta Piotra Rakoczego, który razem z nami bardzo cieszył się ze znaleziska. A potem wszystko potoczyło się bardzo szybko. Konserwator zabytków, archeolog, historycy m.in. Patryk Kozłowski przyjechali do Bukowca Wielkiego.

Podczas konferencji, poświęconej pierwszej publicznej prezentacji monet, która odbyła się w środę 13 maja w kaplicy zamkowej Muzeum Pogranicza nie mogło oczywiście zabraknąć pani Beaty Jóźwiak. — Dziękuję w imieniu męża i swoim za zaproszenie, czuję się zaszczycona i wyróżniona. Działdowo to bardzo ładne miasto, duże wrażenie zrobiło na mnie Muzeum Pogranicza i oczywiście wszyscy przemili ludzie, zaangażowani w sprawę.

W konferencji zorganizowanej przez Muzeum Pogranicza w Działdowie we współpracy z Warmińsko-Mazurskim Wojewódzkim Konserwatorem Zabytków udział wzięli dyrektor muzeum Patryk Kozłowski, nasi muzealnicy, Damian Swat z firmy „Archeoskop”, Wojewódzki Konserwator Zabytków Mirosław Jonakowski, członkowie Stowarzyszenia Historyczno-Eksploracyjnego „Nibork”, dr Szymon Drej, dyrektor Muzeum Bitwy pod Grunwaldem, Grzegorz Mrowiński burmistrz Działdowa, wójt Janowca Kościelnego Piotr Rakoczy, przedstawiciel firmy PCB Service, która za pomocą urządzenia X-Met 8000 – Spektromertr XRF zbadała zawartość kruszcu, z którego wybito monety.

Wojewódzki Konserwator Zabytków Mirosław Jonakowski wraz z burmistrzem Grzegorzem Mrowińskim i dyrektorem Patrykiem Kozłowskim wręczyli dyplomy wszystkim osobom zaangażowanym w odkrycie i pozyskanie skarbu z Bukowca Wielkiego.

— Nasze Muzeum „przejęło teren”, prowadząc badania wykopaliskowe pod kierownictwem Damiana Swata z firmy „Archeoskop”. Podczas badań znaleziono kolejne monety oraz fragmenty naczynia, w którym skarb został pierwotnie zdeponowany — mówi dyrektor Muzeum Patryk Kozłowski. — Przy pomocy wykrywaczy metali, przeszukano również duży obszar pola wokół znaleziska. Było to możliwe dzięki członkom Stowarzyszenia Historyczno-Eksploracyjnego „Nibork” i członków Stowarzyszenia z Grupy Rekonstrukcyjno-Historycznej „Allenstein”. W trakcie badań archeologicznych oprócz monet, natrafiono również na pozostałości konstrukcji kamiennych po dawnym folwarku, z połowy XVII w. Znaleziono fragmenty naczyń ceramicznych, pierścionki wykonane ze stopu miedzi, medalik z Matką Bożą Częstochowską i Aniołem Stróżem, guziki, kule ołowiane do broni czarnoprochowej, klamry do pasa i inne przedmioty codziennego użytku. W sumie znaleziono ok. 300 monet, a 162 poddano konserwacji i zaprezentowano podczas konferencji. Monety w większości szóstaki pochodzą z okresu panowania Jana II Kazimierza, wśród eksponatów znalazły się także ⅔ talara Fryderyka Wilhelma oraz ten sam nominał Gustawa von Wittgensteina, 20 sztuk tymfów również z okresu panowania Jana II Kazimierza, 27 sztuk ortów, większość z nich z okresu panowania Jana II Kazimierza, i po jednym z czasów Zygmunta III Wazy i Fryderyka Wilhelma. W skład skarbu weszła też jedna moneta z Węgier. Pan Marcin Krzemiński ze Stowarzyszenia „Nibork”, numizmatyk dodał, że monety te pochodżą z mennic w Gdańsku, Poznaniu, Bydgoszczy i Krakowie. — A sentencja na jednym z tymfów brzmi „Wartośc tej monet stanowi dobro ocalonej Rzeczypospolitej a nie wartośc metalu” — podsumował Marcin Krzemiński.

(Na zdjęciu głównym stoją osoby dorosłe podczas konferencji, na której zaprezentowano XVII – wieczne monety po konserwacji, znalezione w Bukowcu Wielkim)

(Galeria zawiera 53 zdjęcia, na których widać przemawiające osoby, pokaz slajdów, prezentację multimedialną ze znaleziska, monety w gablocie, osoby siedzące w sali Muzeum Pogranicza, moment wręczania dyplomów, pamiątkowe fotografie z wydarzania)