Powstanie nowe miejsce pamięci ofiar KL Soldau w Lesie Białuckim

Instytut Pamięci Narodowej podpisał umowę na przebudowę terenu cmentarza wojennego ofiar niemieckiego obozu zagłady Soldau w Lesie Białuckim, gdzie odnaleziono prochy tysięcy osób zamordowanych przez niemieckich oprawców.

Prace nad utworzeniem nowego miejsca pamięci w Lesie Białuckim trwały od kilku lat. Po przygotowaniu projektu przez studentów Politechniki Gdańskiej oczekiwano na zabezpieczenie środków finansowych, które pozwoliły na wyłonienie wykonawcy. – Cmentarz wojenny w nowej formie powstanie na terenie Lasu Białuckiego – mówi wiceprezes Stowarzyszenia „Pamięć i Tożsamość” Andrzej Rutecki. – Las Białucki jest miejscem szczególnym dla polskiej martyrologii II wojny światowej. W Lesie Białuckim, w lipcu 2022 r. Komisja Ścigania Zbrodni Przeciwko Narodowi Polskiemu odkryła dwa masowe groby z czasów II wojny światowej, w których znajdowało się 17 ton prochów ludzkich, co wskazuje na co najmniej 8 tysięcy osób pomordowanych, w większości byli to więźniowie KL Soldau. 

„Przemysłowy” charakter miało nie tylko niemieckie ludobójstwo, ale także zacieranie śladów po tych zbrodniach. W ramach „Aktion 1005” wiosną 1944 ponownie wydobyto ciała ofiar i poddano je procesowi palenia i mielenia w specjalnie przygotowanych urządzeniach, przypuszczalnie był to młyn kulowy. Z tego młyna prochy trafiały na dno bardzo niewielkiego, ale głębokiego wykopu. To było celowe, aby ktokolwiek próbował odnaleźć to miejsce, po prostu go nie znalazł.

W 2024 roku w Lesie Białuckim odkryto trzeci masowy grób zawierający niespalone ludzkie szczątki i przypuszcza się, że w lesie znajduje się więcej takich grobów. 

(Na zdjęciu głównym projekt i wizualizacja cmentarza w Lesie Białuckim /Fot. archiwum Andrzeja Ruteckiego)