Pamięć, która nie wygaśnie. W Działdowie odsłonięto nowy obelisk ku czci Ofiar obozu Soldau

Wtorek, 29 września, zapisze się na kartach historii Działdowa jako dzień głębokiej zadumy, patriotycznej wspólnoty oraz uroczystego przywracania dziejowej sprawiedliwości. Na cmentarzu parafialnym odsłonięto nowy obelisk upamiętniający Ofiary niemieckiego Obozu Zagłady Soldau. Wydarzenie to stanowi kolejny kluczowy krok w pielęgnowaniu pamięci o tragicznych losach naszej ojczyzny i regionu.

Data uroczystości nie jest dziełem przypadku. Przypada ona w rocznicę kapitulacji polskiej Twierdzy Modlin z 1939 roku, po której polscy jeńcy oraz obrońcy ojczyzny trafili m.in. do niemieckiego obozu w Działdowie.

Nowy element memorialny, ufundowany i postawiony przez Gdański Oddział Instytutu Pamięci Narodowej, ma na celu jednoznaczne i precyzyjne nazwanie faktów. Jak podkreślała Katarzyna Lisiecka, naczelnik Oddziałowego Biura Upamiętnienia Walk i Męczeństwa IPN w Gdańsku, współczesne upamiętnienie wprost wskazuje na ofiary zamordowane w niemieckim obozie Soldau, odchodząc od dawnych, nieprecyzyjnych sformułowań.

Działania IPN na naszym terenie to jednak znacznie więcej niż sam obelisk. To także systematyczne prace ekshumacyjne, m.in. na terenie obozu oraz w Lesie Białuckim, gdzie odnaleziono szczątki aż 8 tysięcy ofiar, a także ubiegłoroczna wymiana 25 krzyży na kwaterze wojennej z drewnianych na granitowe.

W uroczystościach wzięli udział przedstawiciele władz wojewódzkich, samorządowych, służb mundurowych, instytucji, szkół, stowarzyszeń i organizacji, Poczty Sztandarowe. Obecny na miejscu wicewojewoda Warmińsko-Mazurski Mateusz Szauer zaznaczył, że Działdowo, ze względu na tysiące zamordowanych rodaków, jest miejscem szczególnym na mapie Warmii i Mazur, o które należy dbać z wyjątkową troską.

Burmistrz Działdowa Grzegorz Mrowiński skierował słowa zarówno do starszych, jak i do najmłodszych mieszkańców i zgromadzonej młodzieży szkolnej. — Ta tablica przywraca nam pamięć o zbrodniach wojennych w Działdowie. Dziś wiemy, kto był ofiarą, a kto sprawcą. Niech to miejsce przypomina o tych wszystkich niewinnych ofiarach II wojny światowej i uczy nas dbałości o korzenie — powiedział burmistrz Działdowa Grzegorz Mrowiński.

Burmistrz w swoim wystąpieniu podziękował Instytutowi Pamięci Narodowej za tę inicjatywę, skupił się na odpowiedzialności lokalnej społeczności za pielęgnowanie pamięci o tragicznej historii Działdowa. Podkreślił, że obecność mieszkańców oraz młodzieży na takich uroczystościach jest kluczowym wyrazem szacunku, kultywowania lokalnej historii oraz budowania tożsamości przyszłych pokoleń. Podziękował tym wszystkim, którzy pielęgnują pamięć o ofiarach obozu m.in. Stowarzyszeniu „Pamięć i Tożsamość”, wspomniał również Ś.P. księdza Mariana Ofiarę wielkiego orędownika kultu błogosławionych męczenników.

Uroczystość miała także wymiar duchowy. Ksiądz proboszcz parafii pw. św. Wojciecha Krzysztof Rynkowski poświęcił nową tablicę oraz odnowione krzyże, otaczając modlitwą pomordowanych. To był poruszający moment wspólnej refleksji nad martyrologią tysięcy więźniów.

Kulminacyjnym punktem wydarzenia było złożenie wieńców pod nowym obeliskiem. Hołd ofiarom oddali przedstawicielka IPN Katarzyna Lisiecka, wicewojewoda Mateusz Szauer, władze miasta na czele z burmistrzem Grzegorzem Mrowińskim i zastępcą Izabelą Sokolnicką, a także Romualdem Remiszewskim z Rady Miasta, wicestarosta Krzysztof Aurast, dyrektorzy placówek kulturalnych i sportowych, muzealnicy, przedstawiciele służb mundurowych, służby miejskie, licznie zgromadzone delegacje szkół wraz z dyrekcją oraz harcerze. W przygotowanie uroczystości szczególnie zaangażował się Mateusz Buczyło, dyrektor Miejskiej Służby Drogowej i komendant Hufca ZHP Działdowo Marcin Król, a także pracownicy Miejskiego Domu Kultury. Uroczystość odbyła się z udziałem asysty wojskowej żołnierzy oraz przedstawicieli Orkiestry Marynarki Wojennej.

Odsłonięcie obelisku na cmentarzu parafialnym to dowód na to, że tragiczny los więźniów KL Soldau, duchownych, przedstawicieli polskiej inteligencji i żołnierzy na zawsze pozostanie żywą częścią naszej tożsamości. Pamięć o nich, kultywowana wspólnie z młodym pokoleniem, stanowi najlepszą gwarancję, że historia nigdy nie zostanie zapomniana.

(Na zdjęciu głównym uczestnicy uroczystości, dzieci, młodzież, osoby dorosłe, kobiety, mężczyźni stoją przy pamiątkowej tablicy na cmentarzu parafialnym pw. Św. Wojciecha w Działdowie)

(Galeria zawiera 75 zdjęć, na których widać osoby przemawiające przez mikrofon, księży, Poczty Sztandarowe, zgromadzone osoby dorosłe, dzieci i młodzież, tablicę-obelisk, moment składania wieńców, żołnierzy, muzyków grających na instrumentach, pamiątkowe fotografie z wydarzenia, które odbyło się na cmentarzu parafialnym w Działdowie)