Dzień Pamięci Ofiar Obu Totalitaryzmów na Warmii i Mazurach – Działdowo 2026 

18 stycznia w niedzielę obchodziliśmy już po raz szósty w naszym regionie Dzień Pamięci Ofiar Obu Totalitaryzmów na Warmii i Mazurach. Jak co roku główne uroczystości odbyły się w Działdowie. 

W ramach uroczystości odprawiona została Msza Święta w kościele pw. Św. Katarzyny Aleksandryjskiej i Błogosławionych Męczenników, następnie obchody przeniosły się na plac obozowy KL Soldau/NKWD przy ul. Grunwaldzkiej. 

Sejmik Województwa Wamińsko-Wazurskiego podjął uchwałę, aby rokrocznie taką pamięć pielęgnować na terenie Warmii i Mazur. Wybrano Działdowo, ponieważ obóz KL Soldau, był obozem niemieckim w czasie II wojny światowej, a po wojnie przejęło go NKWD. Przebywali tam jeńcy wojenni, duchowni, ale również, cywile narodowości polskiej i innych narodowości. Byli oni okrutnie traktowani i mordowani. Wśród nich znaleźli się Błogosławieni Męczennicy arcybiskup Antoni Julian Nowowiejski, biskup Leon Wetmański, siostra klaryska kapucykna Maria Teresa Kowalska. Nigdzie, poza Dachau i Oświęcimiem, nie zginęło tak wielu duchownych, jak właśnie w obozie w Działdowie. Tu także prowadzono akcję T4, której celem była eliminacja osób umysłowo chorych, także Niemców.

Spotykając się podczas takich uroczystości stajemy na straży prawdy tego, co wydarzyło się dziesiątki lat temu, na ziemi działdowskiej. To tu, zimą 1939 roku, Niemcy utworzyli obóz zagłady, który stał się tragicznym ogniwem w systemie terroru na ziemiach Polski północnej. Obóz ten, był poligonem doświadczalnym eksterminacji ludzi na masową skalę, pełniąc faktycznie rolę obozu śmierci.

W styczniu 1945 roku do miasta wkroczyła armia czerwona, a teren obozu zajęło NKWD. Więźniów wywożono następnie na nieludzką ziemię, w głąb ZSRR. Na mapie brunatnego i czerwonego terroru obóz w Działdowie jest jednym z najbardziej tragicznych miejsc w Polsce. 

Niestety, nie zachowała się znaczna część dokumentacji, a dane zajmujących się obozem historyków, znacznie się rozmijały. Wskazywały, że mogło tam zginąć od 1000 do 30000 osób. To statystyka, choć za każdą z tych liczb kryje się tragedia jednego człowieka, którego pozbawiono nie tylko życia, ale także godnego miejsca pochówku, któremu często odebrano nawet prawo do pamięci. Tych ludzi, tak bardzo czasami różnych, łączy jedno, wszyscy byli ofiarami dwóch totalitaryzmów: niemieckiego i sowieckiego.

Gromadzi nas tutaj pamięć o tych, którzy oddali życie, dlatego, że byli wierni Bogu, Ojczyźnie i wyznawanym zasadom, prawdzie. Oddajemy cześć tysiącom niewinnych ludzi, którzy zginęli w okrutniej machinie niemieckich i sowieckich zbrodni. 

(Na zdjęciu głównym stoi grupa osób na plac obozowy KL Soldau/NKWD przy ul. Grunwaldzkiej)

(Galeria zawiera 184 zdjęć, na których znajdują się osoby (świeckie i duchowne) biorące udział w uroczystości Dnia Pamięci Obu Totalitaryzmów na Warmii i Mazurach w Działdowie, przemawiają, składają kwiaty, słuchają wystąpień, widać poczty sztandarowe. W galerii znajdują się również zdjęcia z uroczystej Mszy Świętej, na których znajdują się kapłani i wierni w kościele pw. Świętej Katarzyny Aleksandryjskiej i Błogosławionych abp. Antoniego Juliana Nowowiejskiego i bp. Leona Wetmańskiego w Działdowie)